مهندسان تخريب اگر بخواهند اجزائي از يك ساختمان را حفظ كنند براي تخريب آن از بالا شروع ميكنند تا ستونها و پايههاي آن ساختمان از بين نرود؛ اما زماني كه تصميم داشته باشند ساختماني را به كلي تخريب كنند با كار گذاشتن مواد منفجره در پايهها و ستونهاي اصلي ساختمان به يكباره آن ساختمان را با خاك يكسان ميكنند.
اين اصل در تخريب فرهنگي، اخلاقي جوامع مختلف نيز جاري و ساري است. سالها بود كه ناتوي فرهنگي و جريانهاي معاند اقدام به ايجاد فساد و تغيير ذائقه ايرانيها در سطوح جواني و ميانسالي نموده بودند، اما زماني كه نسلها رشد ميكردند در كنار آن ريزشها، رويشهايي نيز رخ ميداد كه آن رويشها بخش عطيمي از فعاليتهاي ضد فرهنگي دشمن را خنثي ميكرد؛ اما چند سالي است كه بهجاي سرمايهگذاري روي نسلهاي مياني به سرمايهگذاري روي كودكان و و نوجوانان روي آوردهاند و تخريب از پائين را به عنوان راهكار و فرايند كارامد تخريب اجتماعي قرار دادهاند.
دشمن با هدف دستيابي به موفقيت براي تخريب اجتماعي هر روز به ابزاري نوين خود را مسلح ميكند كه در جديدترين آنها بازيهاي مهيج با مؤلفه همذاتپنداري را به عنوان ابزار نفوذ در روان جامعه كودك و نوجوان در نظر گرفتهاند؛ بازي هايي مثل نهنگ آبي و يا مو مو كه اخيرا در بستر واتساپ به فعاليت ميپردازد از جمله همين بازيهاست.
همذات پنداري روشي براي نفوذ
يكي از اصليترين روشها براي متقاعد كردن افراد به فعل و يا فكري روش همذات پنداري است كه البته برخي از آن را با همزاد پنداري اشتباه ميگيرند.[۱] در روش همذات پنداري سعي ميشود تا افراد، فرد يا شيئي را به منزله خود بگيرند و به نوعي خود را در او جستجو كرده و او را در خود جايگزين نمايد، برخي از روانشناسان در تعريف همذات پنداري گفته اند:
همذات پنداري اصطلاحی در روانکاوی است و معادل همانندسازی، یعنی تمایل به افزایش دادن احساس ارزشمند بودن از طریق متصل کردن خود به یک شخص، گروه و یا سازمانی که مهم محسوب می شوند.[۲]
در بازي هايي مثل نهنگ آبي و يا مومو فرد در طول بازي و در يك فرايند از پيش طراحي شده با شخصيت و يا فرايند بازي همذات پنداري ميكند و آن فضاي وهمي را به عنوان واقعيت زندگي خود دانسته و تمام كنش و واكنشهايش در دنياي حقيقي با آن تنظيم ميشود، تا جايي كه عنان او در اختيار هوش مصنوعي طراحي شده در بازي قرار گرفته و مسيرش تا خودكشي و انتحار توسط بازي طراحي ميشود.
راهكارهاي كنترل
والدين به عنوان مسئولين اصلي در تربيت فرزندان براي اينكه بتوانند در مقابل هجمههاي اينچنيني فرزندان خود را محافظت كنند بايد بدانند كه نبايد منتظر دولتها و يا جريانهاي حاكم باشند، چرا كه جريانهاي دولتي و حاكم بر اساس منافع سياسي خود قدم برميدارند و تجربه نشان داده است كه نهايت تلاش آنها براي چنين هجمههايي فيلترينگ است كه آن هم با يك فيلتر شكن ساده قابل دور زدن است. والدين براي اينكه بتوانند در اين مسير موفق عمل كنند بايد نكاتي را مد نظر بگيرند:
- شناخت شرايط وتاكتيكهاي دشمن
يكي از نكاتي كه در تربيت و جلوگيري از انحراف فرزندان به خصوص كودكان و نوجوانان مهم است داشتن يك افق ديد صحيح و تصويري واضح از شرايط است. بايد باور كنيم كه دشمن براي نابودي نسلي كه قرار است كارهاي بزرگي انجام دهد وارد يك جنگ نابرابر با جامعه مسلمان ما شده است و در جنگ يقينا با توجه به شرايط، عملكرد و تواناييهاي دشمن ، تاكتيكهاي مختلفي بايد به كار گرفته شود. شناخت شرايط به والدين كمك ميكند تا بهترين تاكتيك را در مقابل اين هجمه ها پيش بگيرند. پيامبر اكرم(ص) در خصوص لزوم شناخت دشمن و تاكتيكهاي آن ميفرمايد:
إِنَّ أَعْقَلَ النَّاسِ عَبْدٌ عَرَفَ رَبَّهُ فَأَطَاعَهُ وَ عَرَفَ عَدُوَّهُ فَعَصَاه.[۳]
به راستی عاقلترین مردم بندهای است که پروردگارش را بشناسد پس او را اطاعت کند و دشمنش را بشناسد پس از او سرپیچی کند.
- شناخت شرايط و ويژگي هاي فرزندان
يكي ديگر از كارهايي كه بايد براي محافظت از فرزندان انجام شود شرايط روحي و ويژگيهاي فرزندان است. اين جمله شايد در نگاه اول بسيار ساده به نظر برسد و هركس با خود بگويد من فرزند خودم را خوب ميشناسم؛ اما بايد دانست تغييرات اجتماعي و گسترش روابط در بستر شبكههاي مجازي لايههاي پنهاني در وجود فرزندان ما به وجود آورده است كه به اين سادگي نميتوان آنها را كشف كرد.
نكته دقيق اين است كه اگر بخواهيم با همان شناخت ذهني و انتزاعي خود و در قياس با شرايط زمان كودكي و نوجواني خود به تربيت، حفظ و جهت دهي فرزندانمان بكوشيم بايد بگويم كه اين يك كوشش بي ثمر است و تا زماني كه والدين شناخت حقيقي از شرايط و روحيات فرزندان نداشته باشند نميتوانند شيوهاي به روز را براي محافظت از فرزندان به كار ببندند. اميرمؤمنان(ع) در مورد در نظر گرفتن شرايط زمانه در تربيت و محافظت از فرزندان ميفرمايند:
لا تَقسِروا اَولادَكُم عَلى آدابِكُم ، فَاِنَّهُم مَخلوقونَ لِزَمانٍ غَيرِ زَمانِكُم.[۴]
فرزندانتان بر اساس رسوم زمان كودكي خود تربيت نكنيد؛ چرا كه آنها زائيده زماني ديگر غير زمان شما هستند.
- كسب سواد رسانهاي
يكي از چيزهايي كه لازم است والدين براي جلوگيري از انحراف فرزندانشان ياد بگيرند به دست آوردن سواد رسانهاي كافي است. آنها بايد بدانند كه براي جلوگيري از يك اتفاق بد هميشه بايد يك گام از واقعه جلو باشند؛ چرا كه اگر يك گام عقب افتادند بعد از آن هركاري ميشود مصداق نوش دارو بعد از مرگ سهراب.
به عنوان مثال در بسيار از مواقع فرزندان به بازيهاي رايانهاي روي ميآورند اما تذكر به والدين در خصوص بازيهاي رايانهاي معمولا با واكنش منفي آنها رو به رو ميشود؛ آنها بازيهاي رايانهاي را فقط ابزاري براي سرگرم شدن فرزندانشان ميبينند ولي نميدانند كه طراحان بازيهاي رايانهاي در لايههاي پنهان و زيرين اين بازي چه نهفتهاند؛ به عنوان مثال در يكي از بازیهای رایانهای، طرف مقابل زنی میباشد که در ابتدا دارای حجاب نسبی است و در جریان بازی، وقتی میبازد، در ازای هر صد دلار یکی از لباسهایش را پیشنهاد می کند و در پایان بازی، ممکن است با از دست دادن تمام لباسهایش کاملاً عریان شود. شايد شما گمان كنيد كه فرزند شما مشغول يك بازي ساده است اما در واقع فرند شما به صورت همزمان در حال يادگيري قمار، برهنگي و بردهداري جنسي است.[۵]
خلاصه آنكه محافظت از فرزندان در شرايط كنوني با گذشته فرق دارد و فرزندان به عنوان امانت خدا نيازمند حمايتهايي هستن كه به سه دسته دانشي كه به آن اشاره شد براي محافظت از آنها نيازمنديم و لازم است در اين راستا مطالعه نموده و آموزش ببينيم.
نويسنده: عبدالصالح شمساللهي
منابع:
[۱] همزاد پنداري يك بيماري رواني است كه فرد دائما گمان ميكند كه كسي به عنوان همزاد در كنار او وجود دارد.
[۲] رك: رجوع همزاد اثر مسعود رضاییان و کتاب نظریه های شخصیت اثر دکتر حمزه گنجي
[۳] بحار الأنوار، ج۷۴، ص ۱۷۹
[۴] شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج۲۰،ص۲۶۷، ح۱۰۲
[۵] بررسی پی آمدهای بازی های ویدیویی و رایانه ای، ص ۶۲- ۷۹؛ به نقل از بازی کودک در اسلام.
منبع راسخون
